Natura 2000

Brabantse Wal
Natuur op het randje

De overgang van het Brabantse zandlandschap naar de Zeeuwse klei, dat is de Brabantse Wal. Het hoogste punt meet 39,1 meter boven NAP en ligt op de Hoogenberg bij Putte, vlak bij de grens met België.

Tekst Paul van Bodengraven | Foto Marco Barten

Uitgestrekt over drie West-Brabantse gemeenten (Bergen op Zoom, Roosendaal en Woensdrecht) beslaat het gebied maar liefst 4.874 hectare. Te groot om in één dag te leren kennen, maar er zijn allerlei aantrekkelijke deelgebieden die een bezoek waard zijn. Op de wal vind je onder andere stuifzandgebieden, voornamelijk oude rivierduinen. Maar ook de nattere gebieden aan de voet van de wal, waar meerdere beekdalen uitlopen, bieden een rijke schakering aan flora. De uitgestrekte bossen en heidevelden ten zuiden van Bergen op Zoom bieden onderdak aan dieren en vogels, met soorten als de kamsalamander en de boomleeuwerik.

Verdroging is misschien wel de grootste bedreiging voor de natuur op de Brabantse Wal. Door het grote hoogteverschil is de natuurlijke afwatering sterk. Daarnaast is de wal ook een drinkwaterwinningsgebied en wordt er bovendien water onttrokken voor de landbouw. Herstelmaatregelen richten zich dan ook primair op het tegengaan van die verdroging.

Hoe anders oogt het aan de voet van de wal, waar het regenwater in natte tijden maar moeilijk zijn weg vindt in de vette klei. Een bezoekje aan dit deel van de Brabantse Wal in de winter of na een paar natte dagen vraagt om een paar stevige laarzen. Hier vind je naast aangewezen natuurgebieden als het Markiezaatsmeer met zijn moerasachtige oevers, ook landbouwbedrijven. Samen met de uitstoot van de voorbijrazende auto’s die over de A4 naar België rijden, zorgt dat voor een overmatige stikstofbelasting, zoals we die vrijwel overal in Nederland kennen. CO2-reductie kan ook hier het verschil maken.

De variatie aan landschappen maakt dit Natura 2000-gebied zo bijzonder. De natuurlijk rijkdom laat zich het best verkennen tijdens een lange wandeling: het streekpad Brabantse wal is 112 km lang en maakt een rondgang langs de mooiste plekken.

De Nederlandse bijdrage aan het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden (Natura 2000) bestaat uit 161 gebieden. Deze gebieden liggen zowel op het land als op zee. Wat zijn dat voor gebieden en wat maakt ze bijzonder? De redactie van Natura bezoekt deze gebieden voor een korte impressie. Meer informatie op www.natura2000.nl.


Brabantse Wal
Status: Habitatrichtlijn, Vogelrichtlijn
Overbelasting stikstof: Ja
Provincie: Noord-Brabant
Totale oppervlakte: 4874 ha
Beheerder: Provincie Noord-Brabant
Doen: Streekpad 17 Brabantse Wal. Kijk op wandelnet.nl